(COURTESY: Conrad Rotor/Pexels)
Pumalo sa 7.2 porsyento ang headline inflation rate sa bansa noong Setyembre—ang pinakamataas na antas sa loob ng tatlong taon—bunsod ng mas mahal na pagkain, kuryente, at transportasyon.
Batay sa ulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) nitong Martes, mabilis ang naging pag-akyat nito mula sa 6.1 porsyento noong Agosto. Tumaas din ang core inflation, na hindi kinabibilangan ng mga produktong madaling magbago ang presyo tulad ng pagkain at enerhiya, sa 4.7 porsyento mula sa 4.1 porsyento.
Pasok pa rin ang antas ng inflation sa 6.4 hanggang 7.4 porsyentong forecast range ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) para sa buwan ng Setyembre. Gayunpaman, umakyat na sa 5.4 porsyento ang average inflation rate ng bansa sa unang siyam na buwan ng 2026—lagpas sa 3.0 porsyentong full-year target ng pamahalaan.
Higit na naramdaman ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin sa mga mas mahihirap na pamilya. Ayon sa BSP, ang inflation para sa pinakamababang 30 porsyento ng populasyon (lowest 30 percent income households) ay umakyat sa 9.0 porsyento mula sa 8.2 porsyento.
Ang pag-arangkada ng inflation ay pangunahing bunsod ng pagtaas ng presyo ng bigas, isda, gulay, at karne dahil sa epekto ng masamang panahon, mataas na gastos sa transportasyon, at banta ng swine flu sa suplay ng baboy. Nakadagdag din sa pasanin ang mas mahal na upa sa bahay at pagtaas ng presyo ng lokal na petrolyo.
Sa mga lugar sa labas ng National Capital Region (NCR), naitala ang inflation sa 7.6 porsyento, kung saan ang Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao ang may pinakamataas na antas sa 9.7 porsyento. Sa NCR, nasa 5.4 porsyento ang inflation.
Bilang tugon sa mabilis na pagtaas ng presyo ng mga bilihin, sinuspinde ng pamahalaan ang excise tax sa liquefied petroleum gas (LPG) at gaas, pinalawak ang price cap sa kuryente sa Visayas at Mindanao, at isinusulong ang libreng toll para sa mga trak na nagbibiyahe ng mga produktong agrikultural. Inilarga rin ang karagdagang imbakan ng palay sa Tarlac at ang commercial na bakuna laban sa African Swine Fever (ASF) upang patatagin ang suplay ng pagkain.
Inihayag naman ng BSP na patuloy nilang babantayan ang mga susunod na datos, kabilang ang magiging epekto ng mga kaganapan sa Gitnang Silangan (Middle East) at mga paparating na sama ng panahon sa takbo ng inflation at paglago ng ekonomiya. - ulat ni Paolo Barcelon