(COURTESY: PISTON Metro Baguio/Facebook)

Naglunsad ng protesta ang Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (PISTON) Metro Baguio laban sa Public Transport Modernization Convention ng World Bank at Department of Transportation (DOTr) sa Baguio City ngayong araw, October 9.

Bitbit ng grupo ang mga panawagang tutulan ang World Bank jeepney phaseout at ang sapilitang pag-scrap ng mga jeepney.

Kabilang din sa mga panawagan ng PISTON ang pagsusulong ng rehabilitasyon sa halip na phaseout, gayundin ang pambansang industriyalisasyon sa halip na pag-angkat ng mga sasakyan mula sa ibang bansa.

Inilarawan ng PISTON ang World Bank jeepney phaseout bilang “mas malalang yugto ng ipinapatupad na PUV phaseout ngayon o ang tinatawag ng estado bilang ‘Public Transport Modernization Program.’”

Sa isang pahayag noong October 8, ipinaliwanag ng grupo na aalisin sa mga operator ang pagmamay-ari sa kanilang mga pampasaherong sasakyan sa pamamagitan ng sapilitang pag-scrap ng mga jeepney at lumang public utility vehicles (PUV).

Dahil dito, mapipilitang lumipat ang mga operator sa sistemang upahan o “leasing model,” kung saan uupa na lamang sila ng mga sasakyan mula sa malalaking korporasyon sa halip na magkaroon ng sariling pampasaherong sasakyan.

“Nakadisenyo ang sistemang upahan o “leasing model” para mapiga ang maximum na tubo mula sa mga tsuper, operator, at commuter at mapunta ito sa korporasyong nagpapaupa o leasing company,” dagdag ng grupo.

Nanindigan ang PISTON na malalaking korporasyon at dayuhang automanufacturer lamang ang makikinabang sa naturang sistema, habang nahaharap ang mga tsuper at operator sa mas mababang kita at ang mga commuter sa mas mahal na pamasahe at kakulangan ng mga sasakyan.

Giit ng grupo, “Walang sasantuhin ang ganitong balangkas ng phaseout, na sasaklawin pati na ang mga pumasok sa konsolidasyon ng kanilang prangkisa.”

Nilinaw naman ni DOTr Director for Franchise Review Atty. Emerson D. Palad na proposal pa lamang ang naturang framework.

“We want this convention to provide space where concerns can be raised openly, assumptions can be challenged, and practical suggestions can be brought forward. Let me therefore emphasize that the proposals we presented today are not yet final,” saad ni Palad.

Magkakaroon din ng kaparehong pagpupulong sa Iloilo sa Martes, October 13, bilang isa rin ito sa mga pilot area ng Area-Focused Public Transport Modernization Program ng World Bank at DOTr.

(COURTESY: DOTr)

Hinikayat ng Department of Transportation (DOTr) ang mga kumpanyang Europeo na mamuhunan sa mga proyektong pangtransportasyon ng Pilipinas upang mapabilis ang pagpapaunlad ng imprastraktura sa pamamagitan ng public-private partnerships (PPP).

Sa ASEAN 2026 Transportation Forum na inorganisa ng European Chamber of Commerce of the Philippines (ECCP), inilatag ng DOTr ang mga oportunidad para sa mga dayuhang mamumuhunan. Alinsunod ito sa direktiba ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na palawakin ang partisipasyon ng pribadong sektor sa pagpapahusay ng sistema ng transportasyon sa bansa.

Ayon kay DOTr Undersecretary for Planning and Project Development Teodorico Delfin, mahalaga ang papel ng mga bansang katuwang at ng pribadong sektor sa pagpapabilis ng pagbiyahe ng mga tao at paghahatid ng mga produkto.

Kabilang sa mga pangunahing proyektong inilapit ng ahensya sa mga mamumuhunang Europeo ang Metro Manila Subway Project, North-South Commuter Railway (NSCR) at Subic-Clark-Manila-Batangas Railway.

Inaasahang makatutulong ang huling proyekto na mabawasan ang pagsisikip ng trapiko sa Metro Manila sa pamamagitan ng direktang pagkonekta sa mga pangunahing daungan sa Subic, Maynila at Batangas, gayundin sa Clark Freeport.

Ibinida rin ni Delfin ang mga hakbang para sa pribadong pamamahala at modernisasyon ng mga paliparan, kabilang ang Ninoy Aquino International Airport (NAIA), Laguindingan Airport at Bohol-Panglao International Airport.

Ayon sa kanya, ipinapakita ng mga proyektong ito ang pagiging bukas ng Pilipinas sa PPP upang mapahusay ang operasyon at mapalago ang halaga ng mga pasilidad sa transportasyon.

Kasama rin sa mga plano ang pagsasaayos ng iba pang paliparan sa rehiyon, kabilang ang mga nasa Bicol, Davao at Siargao.

Sumang-ayon naman si ECCP President Dr. Diana Edralin sa kahalagahan ng pamumuhunan sa transportasyon upang mapalakas ang integrasyon at paglago ng ekonomiya sa rehiyon ng ASEAN.

“Economic growth cannot exist without seamless sustainable mobility. Transport is the nervous system of ASEAN’s integration. Every highway built, every flight path modernized and every port digitized accelerates our trade, drives regional prosperity and brings stations closer together sustainably,” ani Edralin.

Samantala, inilahad nina Senior Undersecretary for Road Transport Mark Steven Pastor at Civil Aviation Authority of the Philippines (CAAP) Director General Raul Del Rosario ang mga reporma sa polisiya sa kani-kanilang sektor upang matiyak na ligtas ang mga proyekto at sumusunod ang mga ito sa mga internasyonal na pamantayan.

Ayon kay Del Rosario, layon ng mga hakbang ng ahensya sa digital modernization at mga reporma sa batas na mapanatiling ligtas at mapagkumpitensya sa pandaigdigang antas ang sektor ng civil aviation ng Pilipinas.

(COURTESY: Ron Lach)

Iginiit ng Philippine Mental Health Association (PMHA) na dapat paigtingin ang mga proteksyon laban sa mapaminsalang online content sa social media sa halip na magpatupad ng “blanket ban” o ang paglilimita sa access ng mga menor de edad sa mga platform na ito.

Sa isang pahayag ngayong araw, October 9, sinabi ng PMHA na mahalagang turuan ang mga kabataan na bumuo ng healthy digital habits, tumukoy ng harmful content and behavior sa digital spaces at malaman kung kailan dapat humingi ng tulong.

“We support ongoing discussions around promoting online safety by design, and ensuring young people are empowered through support and digital literacy to navigate both online and offline spaces safely,” ayon kay Dr. Carolina Uno-Rayco, National Executive Director ng PMHA.

Naniniwala rin ang grupo na maaaring magbigay ng proteksyon sa mga kabataan habang iginagalang ang kanilang karapatang makipag-ugnayan, makihalubilo at matuto mula sa ibang tao, online man o offline.

Inilabas ang pahayag matapos makalusot sa ikatlo at huling pagbasa ng Senado ang Senate Bill No. 2424 o ang Safe Media Access and Responsible Technology for Kids in Digital Spaces (SMART KIDS) Act kahapon, October 8.

Layon ng panukala na higpitan ang access ng menor de edad sa mga itinuturing na “high-risk digital services” tulad ng Roblox at Gorebox sa kabila ng mga kaso ng school shooting at youth-related violence sa bansa.

Sa ilalim ng panukala, kailangang suspendihin, i-restrict, i-disable o tanggalin ng mga naturang “high-risk digital services” ang mga account ng mga menor de edad.

Hindi naman saklaw ng panukala ang email services, private messaging services, online gaming services na hindi ginagamit sa social networking, educational platforms, news services at professional collaboration services.

Ngunit para sa PMHA, hindi magiging solusyon sa school shootings at iba pang youth-related violence ang paghihigpit ng access sa social media platforms ng mga menor de edad dahil may iba pang salik na nakaaapekto sa mga insidenteng ito.

Ani Dr. Uno-Rayco, “Preventing violence requires a comprehensive approach that includes mental health support, safe school environments, responsible online platforms, and early identification and intervention.”

Nanawagan ang Philippine Mental Health Association (PMHA) sa mga Pilipino na tanggapin at bigyang-pansin ang kahalagahan ng proactive preventive care sa mental health sa kabila ng epekto ng mga pang-araw-araw na problema sa kalusugan ng isip.

Ang PMHA ay isang non-governmental organization na nagtataguyod ng mental health awareness, nagbibigay ng accessible mental health services, at nagsasagawa ng mga programa upang mabawasan ang stigma at mapalakas ang mental well-being ng mga Pilipino.

Saad ng PMHA, nakaaapekto sa mental health ang mga pang-araw-araw na problema gaya ng traffic, pagtaas ng presyo ng mga bilihin, at academic at social pressures.

“Prioritizing your emotional well-being isn’t a flaw, nor is it a luxury. It is a basic human necessity. Taking care of your mind should be as normal and unashamed as seeing a doctor for a physical illness,” saad ni Dr. Jason Ligot, PMHA Public Relations Officer, sa isang pahayag nitong Lunes, October 5.

Ayon sa UNICEF, ang preventive mental health care ay tumutukoy sa mga hakbang na maaaring gawin upang mapanatili ang malusog na pag-iisip, maiwasan o mabawasan ang panganib ng mental health problems, at magkaroon ng healthy coping skills bago pa lumala ang mga suliranin sa mental health.

Ibinahagi rin ng PMHA na makatutulong upang mapanatili ang malusog na pag-iisip ang mga programa tulad ng school-based interventions, workplace emotional literacy sessions, at community support.

“Every Filipino deserves safe, accessible spaces to seek help without judgment,” ani Ligot.

Sa tala ng Philippine Statistics Authority, umabot sa 354 ang mga namatay sa buong bansa dahil sa intentional self-harm sa unang quarter ng 2026.

Ayon naman sa first-quarter data ng National Capital Region Police Office, 111 kaso ng suicide at self-harm sa Metro Manila ang naitala mula Enero hanggang Marso 23 ngayong taon.

Sa kabila nito, iginiit ng PMHA na hindi dapat ikahiya o isantabi ang mental health at dapat ituring ang pangangalaga rito bilang pangangailangan.

“Hindi pagtitiis ang sukatan ng lakas ng Pilipino. Ang tunay na lakas ay galing sa pag-aalaga at pagpapatibay ng ating sarili at ng isa’t isa,” saad ni Ligot.

—

Kung ikaw o may kakilala kang nangangailangan ng mental health support, maaaring i-contact ang mga sumusunod:

PMHA

📧 cisd@pmha.org.ph

NCMH Crisis Hotline

📞 1553

📱0917 899 8727

☎️ (02)7-989-8727

(FILE PHOTO / Paolo Barcelon)

Pumalo sa 4.4 million ang bilang ng mga dayuhang turista na dumating sa Pilipinas mula Enero hanggang Agosto 2026, halos kapantay lamang ng 4.38 million na naitala sa parehong panahon noong 2025.

Ang pagbagal ng pagdagsa ng mga turista ay bunsod ng pagsasara ng Strait of Hormuz dahil sa sigalot sa Iran, na nagpasipa sa presyo ng jet fuel, nagpataas sa pamasahe sa eroplano, at nagdulot ng pagbawas ng mga byahe.

Ayon sa 3rd Quarter report ng Leechiu Property Consultants o LPC, nag-negatibo ang year-on-year growth rate ng foreign tourist arrivals sa bansa mula Mayo (-2%) hanggang Agosto (-5%) - taliwas sa mataas na pag-angat noong unang quarter ng 2026.

(COURTESY: Leechiu Property Consultants)

Sa kabila nito, tumaas nang humigit-kumulang 93% ang bilang ng mga Chinese tourist arrivals para sa quarter na umabot sa 303,000.

Ang pag-angat na ito ay natulungan ng ipinatupad na 14-day visa-free entry noong Enero at ng pagbabalik ng mga direktang flight mula China.

Samantala, bumagsak ng 22% ang bilang ng mga turista mula sa South Korea, na bumaba sa 744,000.

Ang Estados Unidos pa rin ang nangungunang pinanggagalingan ng mga dayuhang bisita na may 926,000 arrivals (tumaas ng 2%), na sinusundan ng South Korea, Japan (321,000), China, at Canada (237,000).

Inaasahan na ang kabuuang bilang ng mga turista sa pagtatapos ng taon ay mas mababa kumpara sa 2025 dahil sa mataas na presyo ng pagbiyahe.

Sa kabilang banda, patuloy ang malaking pamumuhunan ng mga private developer sa sektor ng hotel sa Pilipinas. Ayon sa 2026 Accommodation Pipeline Report ng LPC at ng Philippine Hotel Owners Association, mayroong 45,884 na idadagdag na kwarto sa 213 properties na pinopondohan ng PHP 387 billion ng private developers muna 2026 hanggang 2032. Nasa 70% ng planned hotels ay matatagpuan sa mga lugar na may direktang international flights, gaya ng Metro Manila, Cebu, Clark, Panglao sa Bohol, at Davao.

Ayon kay Adam Domingo, Senior Manager of Hotels, Tourism, and Leisure ng LPC, na kinakailangang bawasan ang “travel friction” o abala sa pagbibyahe upang mapataas ang bilang ng mga turista, gaya ng patunay sa paglago ng market mula Tsina at India. Hinikayat din niya ang pamahalaan na maglagay ng mga direktang international route patungo sa mga destinasyon tulad ng Puerto Princesa na hindi nagagamit nang husto ang paliparan.

Bukod sa mga nakasanayang destinasyon, tinukoy din ng LPC ang silangang bahagi ng Luzon, kabilang ang Rizal, Bulacan, Nueva Ecija, at Quezon, bilang isang emerging tourist markets na suportado ng mga bagong kalsada at tren, at mas malapit sa malaking domestic market ng Metro Manila.

(COURTESY: Senate of the Philippines)

Umalma ang National Union of Journalists of the Philippines (NUJP) sa naging pahayag ni defense counsel Mark Vinulan na maaaring kasuhan ang mga mamamahayag sa pag-uulat ng suspicious transaction reports (STRs) sa ilalim ng Anti-Money Laundering Act (AMLA).

Sa isang pahayag na inilabas kahapon, October 7, iginiit ng NUJP na hindi dapat gamitin ang AMLA para supilin ang karapatan ng mga mamamahayag na mag-ulat tungkol sa mga maanomalyang transaksyon ng mga opisyal ng gobyerno.

“The right of the public to know and of the press to report on matters of public interest under the Philippine Constitution overrides the interests of public officials whose dealings are under scrutiny in the non-disclosure of these STRs,” saad ng grupo.

Binigyang-diin din ng NUJP ang Section 16 ng AMLA kung saan nakasaad na hindi dapat gamitin ang batas para sa political persecution o harassment.

“We are all too familiar with how the AMLA has been used to silence independent journalists in the Philippines, many of whom remain detained years after the Duterte administration launched its campaign to silence dissenters and rights advocates,” ani nito.

Nauna nang humingi ng paumanhin si Vinluan sa kanyang naging pahayag noong Martes, October 6.

Saad niya, “In any way a different message was indirectly conveyed, I personally apologize and commit to be more circumspect moving forward.”

Para naman sa NUJP, hindi mapipigilan ng anumang paumanhin para sa “unintended intimidation” ang mga mamamahayag sa pag-uulat tungkol sa mga maanomalyang transaksyon at katiwaliang kinasasangkutan ng mga opisyal ng gobyerno.

“Public officials and their lawyers should know better than to wield the AMLA as a threat against journalists simply for doing their jobs,” giit ng unyon.

(COURTESY: Encyclopedia Britannica)

Binigyang-diin ni Pope Leo XIV ang lumalaking agwat sa pagitan ng makabagong pagtingin sa sekswalidad at ng tradisyonal na turo ng Simbahang Katolika, kasabay ng panawagan na suriin muli kung paano tinutugunan ng relihiyon ang mga nagbabagong pananaw sa sexuality at intimacy.

Sa pagbubukas ng isang malaking pagpupulong sa Vatican nitong Miyerkules, inamin ng Santo Papa na marami sa mga kabataan ngayon ang nahihirapang isabuhay ang Kristiyanong konsepto ng pag-aasawa sa kabila ng kanilang likas na paghahangad ng katapatan.

“In many contexts, a gap has widened between the way sexuality and intimacy are experienced and the Christian vision of marriage,” pahayag ni Pope Leo sa harap ng mga obispo mula sa 120 bansa, mga pinuno ng Eastern churches, theologians, at 11 lay couples.

Ang isang linggong pagpupulong ay inorganisa upang gunitain ang 10th anniversary ng sulat na “Amoris Laetitia” (The Joy of Love), ang kontrobersyal na dokumento na inilabas ng yumaong si Pope Francis noong 2016.

Bahagi ng muling pagsusuri sa pananaw ng Simbahan sa sekswalidad at pakikigpag-relasyon ay ang pagtalakay sa mga “sugatang” pamilya at mga nabigong kasal. Hinimok ng Santo Papa ang mga lider ng Catholic Church na pagnilayan ang mga “karanasan sa kahinaan” at maging mas maunawain sa halip na humusga.

Sa ilalim ng tradisyonal na batas ng Katoliko, ang mga divorcee na muling nagpakasal ay hindi maaaring tumanggap ng komunyon. Ngunit sa pamamagitan ng Amoris Laetitia, nagbukas ng daan si Pope Francis—na pumanaw noong 2025—para sa “case-by-case” na pagpapasya, bagay na tinutuligsa ng mga conservative Catholics.

Inaasahang maglalabas ng pinal na ulat ang assembly sa Vatican para balangkasin ang mga bagong direktiba ng Simbahan sa nasabing mga isyu.

Maliban sa isyu ng modernong sekswalidad at mga naghiwalay na mag-asawa, kabilang din sa inaasahang tatalakayin ang paghahanap ng mga paraan upang mas malugod na tanggapin ang LGBTQIA+ community, na isa sa mga pangunahing isinulong ni Pope Francis noong kanyang termino bilang lider ng Simbahan.

(PHOTO COURTESY: NCRPO PIO)

Pupulungin ng National Capital Region Police Office (NCRPO) ang mga kinatawan ng mga paaralan at ahensya ng gobyerno ngayong mula October 8 hanggang 9 upang balangkasin ang mas pinaigting na mga security protocols kasunod ng mga naitalang banta ng karahasan sa mga paaralan sa bansa.

Ang dalawang araw na Metro Manila School Safety and Security Summit sa Diliman, Quezon City ay pinangunahan ni NCRPO Officer-in-Charge PBGEN Christopher Abrahano.

Layon nitong bumuo ng komprehensibong sistema para sa pag-iwas, pagtugon sa mga “active threat,” at pag-uulat ng mga kahina-hinalang aktibidad online.

Isinagawa ang hakbang na ito sa gitna ng magkakasunod na bomb at shooting threats na nagdulot ng class suspensions at pag-aalala sa iba’t ibang paaralan sa Pilipinas.

Kamakailan lamang sa Metro Manila, napilitang suspindihin ang mga klase sa San Beda College Alabang sa Muntinlupa City noong huling bahagi ng Agosto matapos kumalat ang isang umano’y banta ng pamamaril mula sa isang mag-aaral. Agad itong inimbestigahan ng mga awtoridad at kalaunan ay idineklarang ligtas ang campus.

Upang mapabuti ang kahandaan sa ganitong mga sitwasyon, isusulong ng pulisya ang pagtuturo ng ALICE (Alert, Lockdown, Inform, Counter, Evacuate) protocol bilang karaniwang tugon sa mga aktibong pag-atake.

Inaasahang ilalabas pagkatapos ng pagpupulong ang isang standardized na Threat-Reporting and Referral Framework, vulnerability checklists para sa mga kampus, at mga bagong panuntunan na sabay na ipatutupad ng NCRPO at pamunuan ng mga paaralan upang mapabilis ang pagtugon sa mga emergency.

(COURTESY: PISTON)

Pumanaw na ang kilalang tsuper ng jeep at transport activist na si Elmer Cordero, na mas nakilala ng publiko bilang “Tatay Elmer” matapos itong maaresto dahil sa pagpoprotesta noong kasagsagan ng COVID-19 lockdown.

Kinumpirma ng transport group na PISTON (Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operator Nationwide) ang pagpanaw ni Cordero, na naging mukha ng pakikibaka ng mga maliliit na drayber laban sa sapilitang pagpapatigil sa pasada at sa isinusulong na Public Utility Vehicle (PUV) Modernization Program ng pamahalaan.

Kinumpirma rin ng kanyang official social media account handler na pumanaw si Tatay Elmer hapon ng October 7. Bago nito, inatake sa puso si Tatay Elmer noong September 30 sa kasagsagan ng isinasagawang transport strike.

Napukaw ni Tatay Elmer ng atensyon sa buong bansa noong Hunyo 2021 nang siya ay maaresto sa Lungsod ng Caloocan, kasama ang limang iba pang tsuper na binansagang “Piston 6.” Inaresto ang grupo habang nananawagan ng tulong at naggigiit na pabalikin sa pamamasada ang mga traditional jeepney matapos silang mawalan ng hanapbuhay dahil sa mahigpit na quarantine restrictions.

Umani ng matinding simpatiya mula sa publiko si Cordero, na noon ay 72-anyos, matapos siyang makulong ng ilang araw sa kabila ng kanyang katandaan. Bumuhos ang suporta at donasyon mula sa iba’t ibang sektor na naging daan upang makapaglagak sila ng piyansa para sa kanilang pansamantalang kalayaan.

Kahit nakalaya, nanatili si Tatay Elmer sa unahan ng mga rally at pagkilos hanggang sa mga huling taon ng kanyang buhay. Naging masigasig siyang tagapagsalita laban sa PUV phaseout, na tinawag niyang ‘anti-poor’ na polisiya na papatay sa kabuhayan ng libu-libong operator at tsuper.

Nagpaabot ng pakikiramay ang iba’t ibang progresibong grupo, mga kasamahan sa transportasyon, at mga netizen na kinikilala ang kanyang katapangan at hindi matatawarang dedikasyon sa pagtatanggol sa karapatan ng mga manggagawa sa lansangan.

(COURTESY: City Government of Muntinlupa)

Balak ialok ng Bureau of Corrections (BuCor) sa mga pribadong developer ang bahagi ng 375-ektaryang lupain ng New Bilibid Prison (NBP) site sa Muntinlupa City upang paupahan at gawing susunod na “global city” ng bansa.

Sinabi ni BuCor Director General Gregorio Catapang sa isang panayam sa programang The Spokes ng Bilyonaryo News Channel nitong Miyerkules na walang intensyon ang ahensya na ibenta ang nasabing ari-arian.

Sa halip, isasailalim ito sa isang long-term lease arrangement habang pananatilihin ng kawanihan ang bahagi ng espasyo para sa kanilang mga opisina kapag tuluyan nang naipasara ang piitan pagsapit ng 2028.

“Tutal napaikutan na kami ng mga first class subdivision, we will convert it to a ‘global city,’” pahayag ni Catapang. “Baka next week, we will announce to the private sector na this is up for grabs. Kasi prime lot po yung sa amin.”

Ibinida ng hepe ng BuCor na ang nasabing lupa ay isang prime real estate na di hamak na mas malaki kumpara sa Bonifacio Global City (BGC), na sumasaklaw lamang sa humigit-kumulang 240 ektarya.

Ayon sa inisyal na pag-aaral ng ahensya, ang pagpapaupa nito ay maaaring kumita ng P1 bilyon hanggang P2 bilyon, na gagamiting pandagdag sa kulang na pondo para sa imprastraktura at operasyon ng kawanihan.

Ang NBP sa Muntinlupa ay nagsilbing pangunahing at pinakamalaking piitan ng Pilipinas sa loob ng mahigit walong dekada. Itinayo ang pasilidad at opisyal na pinaglipatan ng mga bilanggo noong 1940 dahil sa labis na pagsisikip ng Old Bilibid Prison sa Maynila, na ginamit pa noong panahon ng mga Espanyol.

Sa paglipas ng panahon, mula sa pagiging liblib na lugar, ang Bilibid ay napalibutan na ng mga exclusive subdivision at mga commercial establishments na nagpataas sa land value nito

Ang plano sa redevelopment ay bahagi ng mas malaking hakbang ng pamahalaan na isara ang NBP sa 2028 upang tuluyang ilipat at ikalat ang mga persons deprived of liberty (PDL) sa iba’t ibang penal colonies at pasilidad sa bansa.

Ayon kay Catapang, umabot na sa 52,000 ang mga nakakulong sa mga pasilidad ng BuCor na idinisenyo lamang para sa 15,000 katao. Upang matugunan ang matinding siksikan, isinusulong umano ng kawanihan ang nasa 20 proyekto sa buong bansa na makapagbibigay ng karagdagang espasyo para sa 20,000 PDL.

Ani BuCor, sa pamamagitan raw ng pagpapaupa sa pamosong lupain, mananatili sa pamahalaan ang pagmamay-ari ng NBP habang ginagamit ang malaking commercial revenue potential nito upang pondohan ang modernisasyon at pagpapaluwag ng mga bilangguan sa bansa.

Tikom ang bibig ni Information and Communications Technology chief Henry Aguda kung siya ba ay nagresign o sinibak ng Malacanang, gaya ng mga kumalat na ulat sa social media.

Ito ay matapos lumabas ang ulat Martes ng gabi, October 6, na siya ay nag-resign umano sa pwesto.

Kinabukasan, October 6, lumabas ang isang ulat na diumano’y “sinibak” siya ni First Lady Liza Araneta-Marcos.

Ayon kay Palace Press Officer Usec. Claire Castro, tuloy lang daw ang trabaho ni Aguda sa DICT at walang balitang siya ay papalitan o sinibak ng sinuman sa Malacanang.

Sa pahayag naman ni Aguda, sinabi niyang nagsisilbi siya “at the pleasure of the President” at naka-focus daw siya sa kanyang mga responsibilidad sa ahensya.

“At this time, I remain focused on carrying out my responsibilities and ensuring the continuity of the Department’s work. In particular, as the Philippines hosts ASEAN this year, it is important that DICT continues to effectively fulfill its role in advancing our regional engagements on technology and innovation, including the ASEAN AI MSME event this week,” ani Aguda.

2025 nang italaga si Aguda bilang hepe ng DICT at ito na ang pangatlong beses na nasangkot ang kanyang pangalan sa mga bali-balitang balasahan sa gabinete.

Kamakailan lang, tumindi ang panawagan ng netizens na magbitiw sa pwesto si Aguda at si Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC) head Usec. Renato “Aboy” Paraiso dahil sa abalang idinulot ng ipinatupad na blocking sa Discord na siyang kinondena ng netizens, gamers, at freelancers sa bansa.

(COURTESY: DICT)

Nakipagpulong ang mga opisyal ng Pilipinas sa executives ng communications platform na Discord matapos ipag-utos ng DICT kamakailan ang pag-ban sa nasabing app.

Ayon sa DICT, nangyari ang virtual meeting Martes ng gabi, October 7.

Kasama raw sa napag-usapan ang mga naging hakbang ng Department of Information and Communications Technology (DICT) at Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC) na i-ban ang Discord sa bansa.

Ipinatupad ang nasabing ban dahil sa talamak na kaso ng online grooming sa mga kabataan at ang pag-o-organisa ng mga tinatawag na Nihilistic Violent Extremists (NVE) na naiugnay sa mga banta ng pamamaril sa mga paaralan.

Sa nasabing pulong, humarap sina DICT Secretary Henry Aguda at CICC Assistant Secretary Alvin Navarro kina Discord Senior Public Policy Advisor Vasundhara Singh at Head of US Public Policy Allison Peters.

Sentro ng dayalogo ang paghahanap ng paraan kung paano direktang magbibigay ng access at suporta ang Discord sa gobyerno ng Pilipinas upang matukoy at matugaygayan ang mga malisyosong indibidwal.

Tinalakay din ang mga kongkretong hakbang upang imonitor at buwagin ang mga NVE na nagiging banta sa seguridad ng mga Pilipino.

Ang pagpupulong ay inorganisa ng Department of Foreign Affairs at ng Embahada ng Pilipinas sa Washington, D.C., at dinaluhan din ng mga imbestigador mula sa National Bureau of Investigation (NBI) at Philippine National Police-Anti-Cybercrime Group (PNP-ACG).

Sa ngayon, patuloy ang operasyon ng Discord ngunit nagdulot ng matinding kritisismo ang pansamantalang ban dahil sa naging epekto nito sa mga gamer, freelancer, at iba pang gumagamit ng Discord para sa pag-aaral at kanilang kabuhayan.

(COURTESY: Facebook/Leandro Legarda Leviste)

Ipinaaaresto na ng Makati Regional Trial Court si Batangas 1st District Representative Leandro Leviste bunsod ng paglabag umano ng batang kongresista sa Public Services Act.

Inilabas ng Makati City Regional Trial Court Branch 235 ang kautusang arestuhin si Leviste noong Oktubre 5, 2026, na pirmado ni Presiding Judge Ricardo Moldez II.

Ayon sa warrant, nilabag umano ni Leviste ang Section 25 ng Commonwealth Act No. 146 o ang Public Service Act, na inamyendahan ng Republic Act No. 11659.

Sa panayam ng “Frontline sa Umaga” ng News5 nitong Miyerkules ng umaga, sinabi ni NBI Director Melvin Matibag na ang kinakaharap na kaso ay direktang nauugnay sa operasyon ng mga public utility.

“Nakalagay po doon sa mandato de arresto na violation of Public Service Act, Sec. 25... tungkol po sa mga utilities ‘yan,” ani Matibag. Paliwanag niya, kabilang sa mga posibleng paglabag sa ilalim ng batas na ito ay ang “failure to deliver ‘yung commitment” at ang hindi paggawa sa mga itinakdang pamantayan.

Ang pag-iisyu ng arrest warrant ay sumunod sa malaking kontrobersiyang kinakaharap ng kumpanya ni Leviste, ang Solar Philippines. Matatandaang pinatawan ng Department of Energy (DOE) ang nasabing kumpanya ng P24-bilyong multa dahil sa umano’y kabiguan nitong tuparin ang mga pangakong mag-suplay ng 12,000 megawatts na kuryente sa bansa.

Nang tanungin kung ang mandato ng korte ay dahil sa mga isyung bumabalot sa nasabing mga solar contract, sinabi ng opisyal na malamang ay nauugnay ito roon. “Mukhang ito po siguro ‘yan dahil ‘yan lang naman po ‘yung ating naririnig na may nagkakaroon po ng kaso,” sagot ni Matibag.

Kahit na nakalista ang address ni Leviste sa Calatagan, Batangas sa kanyang warrant of arrest, sa kasalukuyan ay wala sa bansa si Leviste.

Ayon kay Matibag, huli siyang namataan na umiikot sa France at Germany. Upang mapasailalim siya sa hurisdiksyon ng korte, naglatag ng mga hakbang ang NBI para mapilitan itong umuwi.

Kasalukuyan nang nakikipag-ugnayan ang kawanihan sa Bureau of Immigration upang matukoy ang status nito, at magsasagawa ng pormal na apela sa iba’t ibang ahensya upang ipawalang-bisa ang kanyang mga dokumento sa paglalakbay.

“Pwede po tayo mag-request through the help of DOJ (Department of Justice), papuntang DFA (Department of Foreign Affairs) para po makansela ‘yung passport,” pahayag ni Matibag. “And then din po sa House of Representatives, makarequest tayo na humingi po tayo ng cancellation ng kanyang travel authority.”

Pinag-aaralan din ng mga otoridad ang posibleng paghingi ng Interpol Red Notice, na isang pandaigdigang abiso upang mahanap at maaresto ang isang tao para sa extradition.

Gayunpaman, nilinaw ng NBI na kailangan pa nila itong isangguni at pag-aralan nang mabuti upang malaman kung kwalipikado ang kaso para rito.

“Kailangan po namin ipag-ugnayan... para po tayo magkaroon po tayo ng pamamaraan kung mapapasok po ito sa pagpapalabas po ng red notice na tinatawag po,” ayon kay Matibag.

Itinakda ng korte ang piyansa ng mambabatas sa halagang P72,000.

Umalma ang kampo ni Senador Jinggoy Estrada na walang nasayang na pondo ng bayan sa pagbaklas nila sa loob ng dating opisina na inookupa na ngayon ni Senate President Pro Tempore Vicente Sotto III.

Sa inilabas na pahayag ngayong araw, Oktubre 6, sinabi ng tanggapan ni Estrada na personal funds ang ginamit sa pagbili ng mga gamit sa opisina dahil hindi umano sapat ang binigay na budget ng Senado.

“It bears noting that standard practice in the Senate is for the senator occupying an office to renovate the space based on the budget provided, with any expense beyond that shouldered entirely by the occupant,” saad nito.

Dagdag pa ni Sen. Estrada, na “long-standing practice” sa Senado ang pagbabaklas ng mga kagamitan sa loob ng opisina kapag lilisanin na ito kaya hindi na dapat umano ito gawing isyu.

Sinabi pa nito na wala ring laman ang opisina noong una itong inokupa ni Estrada noong 2022.

Pumalag naman dito si Senador Ping Lacson bilang siya ang gumamit ng naturang opisina bago ito inokupahan ni Estrada.

Ayon kay Lacson, “Nothing was removed or destroyed, precisely because government funds were used when I refurbished it when it was turned over to me.”

Kumalat sa social media kahapon, October 5, ang isang video kung saan makikitang nakabaklas ang bahagi ng kisame at wall panels at tinanggal din ang tiles, ilaw, saksakan at inidoro sa binakanteng opisina ni Estrada sa sixth floor ng Senate building.

Kasalukuyang nakakulong sa New Quezon Cty Jail sa Payatas si Estrada dahil sa kasong plunder. - PNB, Bantay Media

(COURTESY: REGASCO)

Tinawag ni LPG Marketers Association (LPGMA) President at REGASCO head Arnel Ty na isang napapanahong “salbabida” para sa masa ang tatlong pisong (P3.00) bawas-presyo sa kada kilo ng liquefied petroleum gas (LPG) sa gitna ng pumapalong inflation rate sa bansa.

Kasunod ito ng inilabas na Executive Order No. 125 ng Palasyo, na nag-uutos sa Bureau of Customs (BOC) at Bureau of Internal Revenue (BIR) na pansamantalang suspindihin ang pangongolekta ng excise tax sa LPG at gaas. Bunsod nito, agad nagpatupad ang Regasco ng rollback na katumbas ng P33.00 tipid sa bawat karaniwang 11-kilogram na tangke.

Binigyang-diin ni Ty ang kahalagahan ng hakbang na ito matapos iulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) na sumipa ang inflation sa 7.2 porsyento nitong Setyembre. Batay sa datos ng ahensya, ang mahal na halaga ng enerhiya at panggatong ang isa sa mga pangunahing nagtulak sa pagtaas ng presyo ng mga bilihin at serbisyo.

Ayon kay Ty, ang bawas-presyo ay hindi dahil sa pagbaba ng halaga ng petrolyo sa pandaigdigang merkado, kundi isang sakripisyo at direktang interbensyon ng gobyerno.

“Ang LPG price po sa international market ay patuloy pa rin pong tumataas, at ito pong pag-suspend ng excise tax... ay isang aksyon ng gobyerno upang maibaba ang presyo,” paliwanag niya.

Dahil LPG ang bumubuhay sa araw-araw na operasyon ng mga karinderya, panaderya, at restawran, inaasahang pipigil ang suspensyon ng buwis sa biglaang pagtaas ng overhead costs ng mga negosyo at sa higit pang pagmahal ng mga lutong pagkain.

“Sana po itong aking mensahe ay makarating sa ating mga kababayan, lalong-lalo na po sa ating mga consumer at LPG dealers,” pagtatapos ni Ty.

(COURTESY: Conrad Rotor/Pexels)

Pumalo sa 7.2 porsyento ang headline inflation rate sa bansa noong Setyembre—ang pinakamataas na antas sa loob ng tatlong taon—bunsod ng mas mahal na pagkain, kuryente, at transportasyon.

Batay sa ulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) nitong Martes, mabilis ang naging pag-akyat nito mula sa 6.1 porsyento noong Agosto. Tumaas din ang core inflation, na hindi kinabibilangan ng mga produktong madaling magbago ang presyo tulad ng pagkain at enerhiya, sa 4.7 porsyento mula sa 4.1 porsyento.

Pasok pa rin ang antas ng inflation sa 6.4 hanggang 7.4 porsyentong forecast range ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) para sa buwan ng Setyembre. Gayunpaman, umakyat na sa 5.4 porsyento ang average inflation rate ng bansa sa unang siyam na buwan ng 2026—lagpas sa 3.0 porsyentong full-year target ng pamahalaan.

Higit na naramdaman ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin sa mga mas mahihirap na pamilya. Ayon sa BSP, ang inflation para sa pinakamababang 30 porsyento ng populasyon (lowest 30 percent income households) ay umakyat sa 9.0 porsyento mula sa 8.2 porsyento.

Ang pag-arangkada ng inflation ay pangunahing bunsod ng pagtaas ng presyo ng bigas, isda, gulay, at karne dahil sa epekto ng masamang panahon, mataas na gastos sa transportasyon, at banta ng swine flu sa suplay ng baboy. Nakadagdag din sa pasanin ang mas mahal na upa sa bahay at pagtaas ng presyo ng lokal na petrolyo.

Sa mga lugar sa labas ng National Capital Region (NCR), naitala ang inflation sa 7.6 porsyento, kung saan ang Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao ang may pinakamataas na antas sa 9.7 porsyento. Sa NCR, nasa 5.4 porsyento ang inflation.

Bilang tugon sa mabilis na pagtaas ng presyo ng mga bilihin, sinuspinde ng pamahalaan ang excise tax sa liquefied petroleum gas (LPG) at gaas, pinalawak ang price cap sa kuryente sa Visayas at Mindanao, at isinusulong ang libreng toll para sa mga trak na nagbibiyahe ng mga produktong agrikultural. Inilarga rin ang karagdagang imbakan ng palay sa Tarlac at ang commercial na bakuna laban sa African Swine Fever (ASF) upang patatagin ang suplay ng pagkain.

Inihayag naman ng BSP na patuloy nilang babantayan ang mga susunod na datos, kabilang ang magiging epekto ng mga kaganapan sa Gitnang Silangan (Middle East) at mga paparating na sama ng panahon sa takbo ng inflation at paglago ng ekonomiya. - ulat ni Paolo Barcelon