(COURTESY: PISTON Metro Baguio/Facebook)

Naglunsad ng protesta ang Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (PISTON) Metro Baguio laban sa Public Transport Modernization Convention ng World Bank at Department of Transportation (DOTr) sa Baguio City ngayong araw, October 9.

Bitbit ng grupo ang mga panawagang tutulan ang World Bank jeepney phaseout at ang sapilitang pag-scrap ng mga jeepney.

Kabilang din sa mga panawagan ng PISTON ang pagsusulong ng rehabilitasyon sa halip na phaseout, gayundin ang pambansang industriyalisasyon sa halip na pag-angkat ng mga sasakyan mula sa ibang bansa.

Inilarawan ng PISTON ang World Bank jeepney phaseout bilang “mas malalang yugto ng ipinapatupad na PUV phaseout ngayon o ang tinatawag ng estado bilang ‘Public Transport Modernization Program.’”

Sa isang pahayag noong October 8, ipinaliwanag ng grupo na aalisin sa mga operator ang pagmamay-ari sa kanilang mga pampasaherong sasakyan sa pamamagitan ng sapilitang pag-scrap ng mga jeepney at lumang public utility vehicles (PUV).

Dahil dito, mapipilitang lumipat ang mga operator sa sistemang upahan o “leasing model,” kung saan uupa na lamang sila ng mga sasakyan mula sa malalaking korporasyon sa halip na magkaroon ng sariling pampasaherong sasakyan.

“Nakadisenyo ang sistemang upahan o “leasing model” para mapiga ang maximum na tubo mula sa mga tsuper, operator, at commuter at mapunta ito sa korporasyong nagpapaupa o leasing company,” dagdag ng grupo.

Nanindigan ang PISTON na malalaking korporasyon at dayuhang automanufacturer lamang ang makikinabang sa naturang sistema, habang nahaharap ang mga tsuper at operator sa mas mababang kita at ang mga commuter sa mas mahal na pamasahe at kakulangan ng mga sasakyan.

Giit ng grupo, “Walang sasantuhin ang ganitong balangkas ng phaseout, na sasaklawin pati na ang mga pumasok sa konsolidasyon ng kanilang prangkisa.”

Nilinaw naman ni DOTr Director for Franchise Review Atty. Emerson D. Palad na proposal pa lamang ang naturang framework.

“We want this convention to provide space where concerns can be raised openly, assumptions can be challenged, and practical suggestions can be brought forward. Let me therefore emphasize that the proposals we presented today are not yet final,” saad ni Palad.

Magkakaroon din ng kaparehong pagpupulong sa Iloilo sa Martes, October 13, bilang isa rin ito sa mga pilot area ng Area-Focused Public Transport Modernization Program ng World Bank at DOTr.

(COURTESY: DOTr)

Hinikayat ng Department of Transportation (DOTr) ang mga kumpanyang Europeo na mamuhunan sa mga proyektong pangtransportasyon ng Pilipinas upang mapabilis ang pagpapaunlad ng imprastraktura sa pamamagitan ng public-private partnerships (PPP).

Sa ASEAN 2026 Transportation Forum na inorganisa ng European Chamber of Commerce of the Philippines (ECCP), inilatag ng DOTr ang mga oportunidad para sa mga dayuhang mamumuhunan. Alinsunod ito sa direktiba ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na palawakin ang partisipasyon ng pribadong sektor sa pagpapahusay ng sistema ng transportasyon sa bansa.

Ayon kay DOTr Undersecretary for Planning and Project Development Teodorico Delfin, mahalaga ang papel ng mga bansang katuwang at ng pribadong sektor sa pagpapabilis ng pagbiyahe ng mga tao at paghahatid ng mga produkto.

Kabilang sa mga pangunahing proyektong inilapit ng ahensya sa mga mamumuhunang Europeo ang Metro Manila Subway Project, North-South Commuter Railway (NSCR) at Subic-Clark-Manila-Batangas Railway.

Inaasahang makatutulong ang huling proyekto na mabawasan ang pagsisikip ng trapiko sa Metro Manila sa pamamagitan ng direktang pagkonekta sa mga pangunahing daungan sa Subic, Maynila at Batangas, gayundin sa Clark Freeport.

Ibinida rin ni Delfin ang mga hakbang para sa pribadong pamamahala at modernisasyon ng mga paliparan, kabilang ang Ninoy Aquino International Airport (NAIA), Laguindingan Airport at Bohol-Panglao International Airport.

Ayon sa kanya, ipinapakita ng mga proyektong ito ang pagiging bukas ng Pilipinas sa PPP upang mapahusay ang operasyon at mapalago ang halaga ng mga pasilidad sa transportasyon.

Kasama rin sa mga plano ang pagsasaayos ng iba pang paliparan sa rehiyon, kabilang ang mga nasa Bicol, Davao at Siargao.

Sumang-ayon naman si ECCP President Dr. Diana Edralin sa kahalagahan ng pamumuhunan sa transportasyon upang mapalakas ang integrasyon at paglago ng ekonomiya sa rehiyon ng ASEAN.

“Economic growth cannot exist without seamless sustainable mobility. Transport is the nervous system of ASEAN’s integration. Every highway built, every flight path modernized and every port digitized accelerates our trade, drives regional prosperity and brings stations closer together sustainably,” ani Edralin.

Samantala, inilahad nina Senior Undersecretary for Road Transport Mark Steven Pastor at Civil Aviation Authority of the Philippines (CAAP) Director General Raul Del Rosario ang mga reporma sa polisiya sa kani-kanilang sektor upang matiyak na ligtas ang mga proyekto at sumusunod ang mga ito sa mga internasyonal na pamantayan.

Ayon kay Del Rosario, layon ng mga hakbang ng ahensya sa digital modernization at mga reporma sa batas na mapanatiling ligtas at mapagkumpitensya sa pandaigdigang antas ang sektor ng civil aviation ng Pilipinas.

(COURTESY: Ron Lach)

Iginiit ng Philippine Mental Health Association (PMHA) na dapat paigtingin ang mga proteksyon laban sa mapaminsalang online content sa social media sa halip na magpatupad ng “blanket ban” o ang paglilimita sa access ng mga menor de edad sa mga platform na ito.

Sa isang pahayag ngayong araw, October 9, sinabi ng PMHA na mahalagang turuan ang mga kabataan na bumuo ng healthy digital habits, tumukoy ng harmful content and behavior sa digital spaces at malaman kung kailan dapat humingi ng tulong.

“We support ongoing discussions around promoting online safety by design, and ensuring young people are empowered through support and digital literacy to navigate both online and offline spaces safely,” ayon kay Dr. Carolina Uno-Rayco, National Executive Director ng PMHA.

Naniniwala rin ang grupo na maaaring magbigay ng proteksyon sa mga kabataan habang iginagalang ang kanilang karapatang makipag-ugnayan, makihalubilo at matuto mula sa ibang tao, online man o offline.

Inilabas ang pahayag matapos makalusot sa ikatlo at huling pagbasa ng Senado ang Senate Bill No. 2424 o ang Safe Media Access and Responsible Technology for Kids in Digital Spaces (SMART KIDS) Act kahapon, October 8.

Layon ng panukala na higpitan ang access ng menor de edad sa mga itinuturing na “high-risk digital services” tulad ng Roblox at Gorebox sa kabila ng mga kaso ng school shooting at youth-related violence sa bansa.

Sa ilalim ng panukala, kailangang suspendihin, i-restrict, i-disable o tanggalin ng mga naturang “high-risk digital services” ang mga account ng mga menor de edad.

Hindi naman saklaw ng panukala ang email services, private messaging services, online gaming services na hindi ginagamit sa social networking, educational platforms, news services at professional collaboration services.

Ngunit para sa PMHA, hindi magiging solusyon sa school shootings at iba pang youth-related violence ang paghihigpit ng access sa social media platforms ng mga menor de edad dahil may iba pang salik na nakaaapekto sa mga insidenteng ito.

Ani Dr. Uno-Rayco, “Preventing violence requires a comprehensive approach that includes mental health support, safe school environments, responsible online platforms, and early identification and intervention.”

Pormal nang idineklara ng International Criminal Court (ICC) na may sapat na kapasidad si dating Pangulong Rodrigo Duterte upang humarap sa paglilitis kaugnay ng mga kasong crimes against humanity na nag-ugat sa madugong kampanya ng kanyang administrasyon laban sa ilegal na droga.

Batay sa desisyon ng ICC Trial Chamber III na isinapubliko nitong Oktubre 8, nakumbinsi ang mga hukom na kaya pa ng 81-anyos na akusado na epektibong gamitin ang kanyang karapatan para sa isang patas na paglilitis. Ang pasya, na orihinal na nilagdaan noong Setyembre 28, ay ginawa matapos pag-aralan ang mga resulta ng serye ng pagsusuri mula sa isang independent panel of experts gayundin ang mga isinumiteng mosyon ng prosekusyon at depensa.

Ayon sa naging hatol ng expert panel, malinaw na nauunawaan ni Duterte ang mga paratang laban sa kanya, ang mga ebidensya, at maging ang layunin at posibleng kahihinatnan ng proseso. May kakayahan din umano itong subaybayan ang takbo ng paglilitis at magbigay ng maayos na direktiba sa kanyang mga abogado para sa gagawing pagdepensa.

Kasabay ng desisyong ito, ibinasura ng kamara ang ilang kahilingan ng kampo ng dating pangulo. Kabilang sa mga ibinasura ay ang hirit na karagdagang medical examination, ang mosyong gisahin ang binuong expert panel, at ang naunang hiling para sa isang oral hearing. Gayunpaman, kinonsidera ng ICC ang rekomendasyon na ibase sa kalagayan ng akusado at ng mga testigo ang itatakdang oras at haba ng bawat araw ng pagdinig.

Nakatakdang magsimula ang pormal na paglilitis kay Duterte sa Nobyembre 30. Unang personal na humarap sa internasyonal na korte ang dating lider noong kalagitnaan ng Setyembre.

Nahaharap ang dating pangulo sa tatlong bilang ng crimes against humanity, kung saan inaakusahan siya ng mga prosecutor na may direktang kinalaman sa hindi bababa sa 76 na pagpatay na nangyari mula 2013 hanggang 2018. Sumasaklaw ang panahong ito sa kanyang huling termino bilang alkalde ng Lungsod ng Davao at sa mga unang taon ng kanyang pamumuno sa Pilipinas mula 2016 hanggang 2022.

Si Duterte ang kauna-unahang dating pinuno ng isang estado sa Asya na haharap sa paglilitis sa ICC, ang tribunal na nag-iimbestiga at umuusig sa mga pinakamabibigat na krimen sa buong mundo.

(COURTESY: Kaxandra Salonga / ABS-CBN News)

Muling ipinagpaliban ng Quezon City Regional Trial Court (RTC) nitong Biyernes ang pagbasa ng sakdal o arraignment kay Bise Presidente Sara Duterte kaugnay ng tatlong kaso ng grave threats, habang hinihintay ang resolusyon sa mga nakabinbing mosyon ng kanyang kampo sa mababa at mataas na kapulungan ng korte.

Ayon sa legal counsel ni Duterte na si Atty. Paul Lawrence Lim, naghain sila ng “motion for partial reconsideration” upang hilingin na muling suriin ng korte ang bahagi ng naunang utos nito na nagbasura sa kanilang hiling na mag-inhibit sa kaso si Presiding Judge Maria Angelica De Ramos.

“Dahil kailangan papag-aralan ito ng ating kagalang-galang na hukom at pati dahil sa pending petition for certiorari sa SC [Supreme Court], minabuti ng presiding judge na pag-aralan muna ang lahat ng bagay na ito... i-cancel muna ang hearing at i-reset to some other date,” pahayag ni Lim sa mga mamamahayag.

Tumanggi si Lim na isapubliko ang panibagong petsa ng pagbasa ng sakdal bilang paggalang sa proseso. “Now that other date hindi ko muna babanggitin. Pasensya na. I would rather manggaling sa court or prosecution kung gusto nila, but to respect the court ayaw ko muna ibigay ang date ngayon,” dagdag niya.

Matatandaang unang na-reset ang arraignment noong Setyembre 11 matapos akusahan ng kampo ni Duterte ang hukom ng pagkiling, kung saan iginiit nilang tinulungan umano ni De Ramos ang prosekusyon. Ibinasura ito ng korte noong Setyembre 14, kaya’t napilitan ang kampo ng bise presidente na umapela muli sa pamamagitan ng partial reconsideration.

Ang mga kasong kriminal ay nag-ugat sa pahayag ni Duterte noong Nobyembre 2024 patungkol sa umano’y planong pagpapapatay kina Pangulong Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos, at noo’y House Speaker Martin Romualdez sakaling may mangyaring masama sa kanya.

Bukod sa mosyon sa QC RTC, umaasa rin ang kampo ni Duterte sa agarang aksyon ng Korte Suprema kaugnay ng inihain nilang petition for certiorari na humihingi ng temporary restraining order (TRO) upang tuluyang ipatigil ang pagdinig sa RTC.

Iginigiit ng mga abogado na walang hurisdiksyon ang RTC dahil hindi maaaring sampahan ng kasong kriminal ang isang opisyal na tulad ni Duterte nang hindi muna dumadaan sa impeachment.

“Until siya either ma-impeach or ma-convict by impeachment or mag-resign or bumaba sa kanyang pwesto... yan ang limited procedural immunity na hindi lamang ang bise-presidente ang nag-e-enjoy, lahat ng impeachable officer,” paliwanag ni Lim.

Nilinaw din ng abogado na nakadepende na sa magiging aksyon ng Korte Suprema at ng RTC judge kung matutuloy ang mga susunod na hakbang sa kaso.

“Depende na ‘yan kung maglabas ng utos ng TRO o status quo ante order ang SC. Kailangan nilang galangin ng hukom natin sa RTC. Pag hindi man ito ilabas, nasa hukom na ‘yan, RTC judge na ‘yan kung itutuloy pa rin niya ang arraignment or ide-defer pa rin niya habang inaabangan ang action ng SC,” saad ni Lim.

Dumating si Duterte sa QC Hall of Justice lulan ng isang van dakong 8:28 ng umaga. Bago umalis makalipas ang halos kalahating oras, sandali siyang nakisalamuha at nagpaabot ng pasasalamat sa kanyang mga taga-suporta at mga abogado para sa “masigasig na paggawa sa kanilang trabaho.”

Nanawagan ang Philippine Mental Health Association (PMHA) sa mga Pilipino na tanggapin at bigyang-pansin ang kahalagahan ng proactive preventive care sa mental health sa kabila ng epekto ng mga pang-araw-araw na problema sa kalusugan ng isip.

Ang PMHA ay isang non-governmental organization na nagtataguyod ng mental health awareness, nagbibigay ng accessible mental health services, at nagsasagawa ng mga programa upang mabawasan ang stigma at mapalakas ang mental well-being ng mga Pilipino.

Saad ng PMHA, nakaaapekto sa mental health ang mga pang-araw-araw na problema gaya ng traffic, pagtaas ng presyo ng mga bilihin, at academic at social pressures.

“Prioritizing your emotional well-being isn’t a flaw, nor is it a luxury. It is a basic human necessity. Taking care of your mind should be as normal and unashamed as seeing a doctor for a physical illness,” saad ni Dr. Jason Ligot, PMHA Public Relations Officer, sa isang pahayag nitong Lunes, October 5.

Ayon sa UNICEF, ang preventive mental health care ay tumutukoy sa mga hakbang na maaaring gawin upang mapanatili ang malusog na pag-iisip, maiwasan o mabawasan ang panganib ng mental health problems, at magkaroon ng healthy coping skills bago pa lumala ang mga suliranin sa mental health.

Ibinahagi rin ng PMHA na makatutulong upang mapanatili ang malusog na pag-iisip ang mga programa tulad ng school-based interventions, workplace emotional literacy sessions, at community support.

“Every Filipino deserves safe, accessible spaces to seek help without judgment,” ani Ligot.

Sa tala ng Philippine Statistics Authority, umabot sa 354 ang mga namatay sa buong bansa dahil sa intentional self-harm sa unang quarter ng 2026.

Ayon naman sa first-quarter data ng National Capital Region Police Office, 111 kaso ng suicide at self-harm sa Metro Manila ang naitala mula Enero hanggang Marso 23 ngayong taon.

Sa kabila nito, iginiit ng PMHA na hindi dapat ikahiya o isantabi ang mental health at dapat ituring ang pangangalaga rito bilang pangangailangan.

“Hindi pagtitiis ang sukatan ng lakas ng Pilipino. Ang tunay na lakas ay galing sa pag-aalaga at pagpapatibay ng ating sarili at ng isa’t isa,” saad ni Ligot.

—

Kung ikaw o may kakilala kang nangangailangan ng mental health support, maaaring i-contact ang mga sumusunod:

PMHA

📧 cisd@pmha.org.ph

NCMH Crisis Hotline

📞 1553

📱0917 899 8727

☎️ (02)7-989-8727

Pormal nang sumapi si Senador Mark Villar sa hanay ng mayorya sa Senado, kasabay ng kanyang pagkahalal sa mga bagong posisyon kabilang ang pagiging chairman ng Committee on Public Works at miyembro ng makapangyarihang Commission on Appointments o CA.

Nilinaw ni Senate Majority Leader Juan Miguel Zubiri na ang paglipat ay sariling desisyon ni Villar upang maging “mas produktibo,” at itinangging may kinalaman ito sa pagbuo ng sapat na bilang ng boto para sa isang posibleng impeachment trial.

“He wants to join the majority to be more productive. So we welcome [him]. No politics involved,” pahayag ni Zubiri.

Ayon sa Senate Majority Leader - si Villar mismo ang nakiusap na lumipat dahil marami itong panukalang nais ipasa at nagpaplano ring umikot sa iba’t ibang bahagi ng bansa para sa pagbuo ng consensus.

Sa pag-apruba ng Senado, ipinaubaya ni Zubiri kay Villar ang kanyang sariling pwesto sa CA. Samantala, mismong si Senate President Pro Tempore Tito Sotto ang nag-segunda sa mosyon na ibigay sa senador ang pamumuno ng komite sa public works, isang pwestong dati na nitong hinawakan.

Bago ang paglipat sa mayorya, pinamunuan ni Villar ang Committee on Trade, Commerce, and Entrepreneurship, at ang Committee on Banks, Financial Institutions, and Currencies. Ang kanyang panibagong papel sa public works ay direktang akma sa kanyang naging karanasan bilang dating kalihim ng Department of Public Works and Highways o DPWH.

Nang tanungin kung may iba pang senador mula sa minorya na inaasahang lilipat, sinabi ni Zubiri na wala siyang tiyak na impormasyon ngunit bukas ang kanilang hanay. Iginiit niyang lahat ng miyembro ng minorya ay malugod nilang tatanggapin kung sakaling naisin din nilang sumapi sa mayorya.

(COURTESY: Jonvic Remulla/Facebook & Vice Mayor Harold Respicio/Facebook)

Ibinalik na ni Department of Interior and Local Government Secretary Jonvic Remulla ang ginastos ni Reina Mercedes, Isabela Vice Mayor Harold Respicio para sa isinagawa niyang drug test na may halagang P28,011 ngayong araw, October 8.

Nag-post ng screenshot ng money transfer si Remulla sa comments section sa isang Facebook post ni Respicio na may caption na, “Eto na. Happy?”

“You make me happy, jonvic,” hirit naman ni Respicio.

Naunang nag-post ang bise alkalde ng kanyang QR code sa Facebook at sinabihan si Remulla na ibalik ang nagastos niya para sa drug test.

Ibinahagi rin ni Respicio kahapon, October 7, ang negatibong resulta ng kanyang drug test.

“Congratulations. Now that it’s confirmed that he’s not on shabu, totoo na talaga na natural ang sayad ng utak niya,” patutsada ni Remulla.

Nagpa-drug test si Respicio matapos siyang hamunin ni Remulla dahil mukha umanong wala sa tamang pag-iisip ang bise alkalde matapos kumalat sa social media ang video nitong naninigaw sa isang Sangguniang Bayan session sa Reina Mercedes.

(COURTESY: DPWH)

Pinabulaanan ni Department of Public Works and Highways (DPWH) Secretary Vince Dizon nitong Huwebes ang mga ulat na babalik siya bilang kalihim ng Department of Transportation (DOTr).

Ginawa ni Dizon ang paglilinaw matapos hingan ng reaksyon kaugnay ng kumakalat na balitang magkakaroon umano ng balasahan sa Gabinete kung saan muli siyang itatalaga sa pamumuno ng DOTr.

“Kayo naman puro kayo tsismis eh. Hindi totoo ‘yan,” pahayag ni Dizon sa isang panayam matapos magsagawa ng inspeksyon sa Maysan Road sa Lungsod ng Valenzuela kasama si Mayor Wes Gatchalian.

“Basta tayo, trabaho lang tayo. Kami ni mayor, kahit saan kami, trabaho lang kami… pero hindi totoo ‘yun. ‘Wag kayong maniwala,” dagdag pa ng kalihim.

Ang DOTr ang nagsilbing comeback ni Dizon sa gobyerno sa administrasyon ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr.

Pebrero 2025 nang mamuno siya sa Transportation department kapalit ni Jaime Bautista, na nagbitiw sa pwesto dahil sa mga isyung pangkalusugan. Makalipas ang halos pitong buwan, inilipat siya bilang pinuno ng DPWH matapos magbitiw si ex-Secretary Manuel Bonoan sa gitna ng flood control scandal.

Pinalitan naman si Dizon ni Giovanni Lopez bilang bagong hepe ng DOTr.

Pinabulaanan din ni Palace press officer Usec. Claire Castro ang mga isyu at sinabing walang natatanggap na impormasyon ang palasyo tungkol sa nasabing balasahan sa pamumuno.

Nitong Miyerkules, kinumpirma ni Executive Secretary Ralph Recto na pinalawig ang appointment nina Dizon at Lopez bilang mga acting secretary ng kani-kanilang mga ahensya at isusumite ng Pangulo ang kanilang mga pangalan sa Commission on Appointments.

(FILE PHOTO / Paolo Barcelon)

Pumalo sa 4.4 million ang bilang ng mga dayuhang turista na dumating sa Pilipinas mula Enero hanggang Agosto 2026, halos kapantay lamang ng 4.38 million na naitala sa parehong panahon noong 2025.

Ang pagbagal ng pagdagsa ng mga turista ay bunsod ng pagsasara ng Strait of Hormuz dahil sa sigalot sa Iran, na nagpasipa sa presyo ng jet fuel, nagpataas sa pamasahe sa eroplano, at nagdulot ng pagbawas ng mga byahe.

Ayon sa 3rd Quarter report ng Leechiu Property Consultants o LPC, nag-negatibo ang year-on-year growth rate ng foreign tourist arrivals sa bansa mula Mayo (-2%) hanggang Agosto (-5%) - taliwas sa mataas na pag-angat noong unang quarter ng 2026.

(COURTESY: Leechiu Property Consultants)

Sa kabila nito, tumaas nang humigit-kumulang 93% ang bilang ng mga Chinese tourist arrivals para sa quarter na umabot sa 303,000.

Ang pag-angat na ito ay natulungan ng ipinatupad na 14-day visa-free entry noong Enero at ng pagbabalik ng mga direktang flight mula China.

Samantala, bumagsak ng 22% ang bilang ng mga turista mula sa South Korea, na bumaba sa 744,000.

Ang Estados Unidos pa rin ang nangungunang pinanggagalingan ng mga dayuhang bisita na may 926,000 arrivals (tumaas ng 2%), na sinusundan ng South Korea, Japan (321,000), China, at Canada (237,000).

Inaasahan na ang kabuuang bilang ng mga turista sa pagtatapos ng taon ay mas mababa kumpara sa 2025 dahil sa mataas na presyo ng pagbiyahe.

Sa kabilang banda, patuloy ang malaking pamumuhunan ng mga private developer sa sektor ng hotel sa Pilipinas. Ayon sa 2026 Accommodation Pipeline Report ng LPC at ng Philippine Hotel Owners Association, mayroong 45,884 na idadagdag na kwarto sa 213 properties na pinopondohan ng PHP 387 billion ng private developers muna 2026 hanggang 2032. Nasa 70% ng planned hotels ay matatagpuan sa mga lugar na may direktang international flights, gaya ng Metro Manila, Cebu, Clark, Panglao sa Bohol, at Davao.

Ayon kay Adam Domingo, Senior Manager of Hotels, Tourism, and Leisure ng LPC, na kinakailangang bawasan ang “travel friction” o abala sa pagbibyahe upang mapataas ang bilang ng mga turista, gaya ng patunay sa paglago ng market mula Tsina at India. Hinikayat din niya ang pamahalaan na maglagay ng mga direktang international route patungo sa mga destinasyon tulad ng Puerto Princesa na hindi nagagamit nang husto ang paliparan.

Bukod sa mga nakasanayang destinasyon, tinukoy din ng LPC ang silangang bahagi ng Luzon, kabilang ang Rizal, Bulacan, Nueva Ecija, at Quezon, bilang isang emerging tourist markets na suportado ng mga bagong kalsada at tren, at mas malapit sa malaking domestic market ng Metro Manila.

(COURTESY: Senate of the Philippines)

Umalma ang National Union of Journalists of the Philippines (NUJP) sa naging pahayag ni defense counsel Mark Vinulan na maaaring kasuhan ang mga mamamahayag sa pag-uulat ng suspicious transaction reports (STRs) sa ilalim ng Anti-Money Laundering Act (AMLA).

Sa isang pahayag na inilabas kahapon, October 7, iginiit ng NUJP na hindi dapat gamitin ang AMLA para supilin ang karapatan ng mga mamamahayag na mag-ulat tungkol sa mga maanomalyang transaksyon ng mga opisyal ng gobyerno.

“The right of the public to know and of the press to report on matters of public interest under the Philippine Constitution overrides the interests of public officials whose dealings are under scrutiny in the non-disclosure of these STRs,” saad ng grupo.

Binigyang-diin din ng NUJP ang Section 16 ng AMLA kung saan nakasaad na hindi dapat gamitin ang batas para sa political persecution o harassment.

“We are all too familiar with how the AMLA has been used to silence independent journalists in the Philippines, many of whom remain detained years after the Duterte administration launched its campaign to silence dissenters and rights advocates,” ani nito.

Nauna nang humingi ng paumanhin si Vinluan sa kanyang naging pahayag noong Martes, October 6.

Saad niya, “In any way a different message was indirectly conveyed, I personally apologize and commit to be more circumspect moving forward.”

Para naman sa NUJP, hindi mapipigilan ng anumang paumanhin para sa “unintended intimidation” ang mga mamamahayag sa pag-uulat tungkol sa mga maanomalyang transaksyon at katiwaliang kinasasangkutan ng mga opisyal ng gobyerno.

“Public officials and their lawyers should know better than to wield the AMLA as a threat against journalists simply for doing their jobs,” giit ng unyon.

(COURTESY: Encyclopedia Britannica)

Binigyang-diin ni Pope Leo XIV ang lumalaking agwat sa pagitan ng makabagong pagtingin sa sekswalidad at ng tradisyonal na turo ng Simbahang Katolika, kasabay ng panawagan na suriin muli kung paano tinutugunan ng relihiyon ang mga nagbabagong pananaw sa sexuality at intimacy.

Sa pagbubukas ng isang malaking pagpupulong sa Vatican nitong Miyerkules, inamin ng Santo Papa na marami sa mga kabataan ngayon ang nahihirapang isabuhay ang Kristiyanong konsepto ng pag-aasawa sa kabila ng kanilang likas na paghahangad ng katapatan.

“In many contexts, a gap has widened between the way sexuality and intimacy are experienced and the Christian vision of marriage,” pahayag ni Pope Leo sa harap ng mga obispo mula sa 120 bansa, mga pinuno ng Eastern churches, theologians, at 11 lay couples.

Ang isang linggong pagpupulong ay inorganisa upang gunitain ang 10th anniversary ng sulat na “Amoris Laetitia” (The Joy of Love), ang kontrobersyal na dokumento na inilabas ng yumaong si Pope Francis noong 2016.

Bahagi ng muling pagsusuri sa pananaw ng Simbahan sa sekswalidad at pakikigpag-relasyon ay ang pagtalakay sa mga “sugatang” pamilya at mga nabigong kasal. Hinimok ng Santo Papa ang mga lider ng Catholic Church na pagnilayan ang mga “karanasan sa kahinaan” at maging mas maunawain sa halip na humusga.

Sa ilalim ng tradisyonal na batas ng Katoliko, ang mga divorcee na muling nagpakasal ay hindi maaaring tumanggap ng komunyon. Ngunit sa pamamagitan ng Amoris Laetitia, nagbukas ng daan si Pope Francis—na pumanaw noong 2025—para sa “case-by-case” na pagpapasya, bagay na tinutuligsa ng mga conservative Catholics.

Inaasahang maglalabas ng pinal na ulat ang assembly sa Vatican para balangkasin ang mga bagong direktiba ng Simbahan sa nasabing mga isyu.

Maliban sa isyu ng modernong sekswalidad at mga naghiwalay na mag-asawa, kabilang din sa inaasahang tatalakayin ang paghahanap ng mga paraan upang mas malugod na tanggapin ang LGBTQIA+ community, na isa sa mga pangunahing isinulong ni Pope Francis noong kanyang termino bilang lider ng Simbahan.

(PHOTO COURTESY: NCRPO PIO)

Pupulungin ng National Capital Region Police Office (NCRPO) ang mga kinatawan ng mga paaralan at ahensya ng gobyerno ngayong mula October 8 hanggang 9 upang balangkasin ang mas pinaigting na mga security protocols kasunod ng mga naitalang banta ng karahasan sa mga paaralan sa bansa.

Ang dalawang araw na Metro Manila School Safety and Security Summit sa Diliman, Quezon City ay pinangunahan ni NCRPO Officer-in-Charge PBGEN Christopher Abrahano.

Layon nitong bumuo ng komprehensibong sistema para sa pag-iwas, pagtugon sa mga “active threat,” at pag-uulat ng mga kahina-hinalang aktibidad online.

Isinagawa ang hakbang na ito sa gitna ng magkakasunod na bomb at shooting threats na nagdulot ng class suspensions at pag-aalala sa iba’t ibang paaralan sa Pilipinas.

Kamakailan lamang sa Metro Manila, napilitang suspindihin ang mga klase sa San Beda College Alabang sa Muntinlupa City noong huling bahagi ng Agosto matapos kumalat ang isang umano’y banta ng pamamaril mula sa isang mag-aaral. Agad itong inimbestigahan ng mga awtoridad at kalaunan ay idineklarang ligtas ang campus.

Upang mapabuti ang kahandaan sa ganitong mga sitwasyon, isusulong ng pulisya ang pagtuturo ng ALICE (Alert, Lockdown, Inform, Counter, Evacuate) protocol bilang karaniwang tugon sa mga aktibong pag-atake.

Inaasahang ilalabas pagkatapos ng pagpupulong ang isang standardized na Threat-Reporting and Referral Framework, vulnerability checklists para sa mga kampus, at mga bagong panuntunan na sabay na ipatutupad ng NCRPO at pamunuan ng mga paaralan upang mapabilis ang pagtugon sa mga emergency.

(COURTESY: PISTON)

Pumanaw na ang kilalang tsuper ng jeep at transport activist na si Elmer Cordero, na mas nakilala ng publiko bilang “Tatay Elmer” matapos itong maaresto dahil sa pagpoprotesta noong kasagsagan ng COVID-19 lockdown.

Kinumpirma ng transport group na PISTON (Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operator Nationwide) ang pagpanaw ni Cordero, na naging mukha ng pakikibaka ng mga maliliit na drayber laban sa sapilitang pagpapatigil sa pasada at sa isinusulong na Public Utility Vehicle (PUV) Modernization Program ng pamahalaan.

Kinumpirma rin ng kanyang official social media account handler na pumanaw si Tatay Elmer hapon ng October 7. Bago nito, inatake sa puso si Tatay Elmer noong September 30 sa kasagsagan ng isinasagawang transport strike.

Napukaw ni Tatay Elmer ng atensyon sa buong bansa noong Hunyo 2021 nang siya ay maaresto sa Lungsod ng Caloocan, kasama ang limang iba pang tsuper na binansagang “Piston 6.” Inaresto ang grupo habang nananawagan ng tulong at naggigiit na pabalikin sa pamamasada ang mga traditional jeepney matapos silang mawalan ng hanapbuhay dahil sa mahigpit na quarantine restrictions.

Umani ng matinding simpatiya mula sa publiko si Cordero, na noon ay 72-anyos, matapos siyang makulong ng ilang araw sa kabila ng kanyang katandaan. Bumuhos ang suporta at donasyon mula sa iba’t ibang sektor na naging daan upang makapaglagak sila ng piyansa para sa kanilang pansamantalang kalayaan.

Kahit nakalaya, nanatili si Tatay Elmer sa unahan ng mga rally at pagkilos hanggang sa mga huling taon ng kanyang buhay. Naging masigasig siyang tagapagsalita laban sa PUV phaseout, na tinawag niyang ‘anti-poor’ na polisiya na papatay sa kabuhayan ng libu-libong operator at tsuper.

Nagpaabot ng pakikiramay ang iba’t ibang progresibong grupo, mga kasamahan sa transportasyon, at mga netizen na kinikilala ang kanyang katapangan at hindi matatawarang dedikasyon sa pagtatanggol sa karapatan ng mga manggagawa sa lansangan.

(COURTESY: City Government of Muntinlupa)

Balak ialok ng Bureau of Corrections (BuCor) sa mga pribadong developer ang bahagi ng 375-ektaryang lupain ng New Bilibid Prison (NBP) site sa Muntinlupa City upang paupahan at gawing susunod na “global city” ng bansa.

Sinabi ni BuCor Director General Gregorio Catapang sa isang panayam sa programang The Spokes ng Bilyonaryo News Channel nitong Miyerkules na walang intensyon ang ahensya na ibenta ang nasabing ari-arian.

Sa halip, isasailalim ito sa isang long-term lease arrangement habang pananatilihin ng kawanihan ang bahagi ng espasyo para sa kanilang mga opisina kapag tuluyan nang naipasara ang piitan pagsapit ng 2028.

“Tutal napaikutan na kami ng mga first class subdivision, we will convert it to a ‘global city,’” pahayag ni Catapang. “Baka next week, we will announce to the private sector na this is up for grabs. Kasi prime lot po yung sa amin.”

Ibinida ng hepe ng BuCor na ang nasabing lupa ay isang prime real estate na di hamak na mas malaki kumpara sa Bonifacio Global City (BGC), na sumasaklaw lamang sa humigit-kumulang 240 ektarya.

Ayon sa inisyal na pag-aaral ng ahensya, ang pagpapaupa nito ay maaaring kumita ng P1 bilyon hanggang P2 bilyon, na gagamiting pandagdag sa kulang na pondo para sa imprastraktura at operasyon ng kawanihan.

Ang NBP sa Muntinlupa ay nagsilbing pangunahing at pinakamalaking piitan ng Pilipinas sa loob ng mahigit walong dekada. Itinayo ang pasilidad at opisyal na pinaglipatan ng mga bilanggo noong 1940 dahil sa labis na pagsisikip ng Old Bilibid Prison sa Maynila, na ginamit pa noong panahon ng mga Espanyol.

Sa paglipas ng panahon, mula sa pagiging liblib na lugar, ang Bilibid ay napalibutan na ng mga exclusive subdivision at mga commercial establishments na nagpataas sa land value nito

Ang plano sa redevelopment ay bahagi ng mas malaking hakbang ng pamahalaan na isara ang NBP sa 2028 upang tuluyang ilipat at ikalat ang mga persons deprived of liberty (PDL) sa iba’t ibang penal colonies at pasilidad sa bansa.

Ayon kay Catapang, umabot na sa 52,000 ang mga nakakulong sa mga pasilidad ng BuCor na idinisenyo lamang para sa 15,000 katao. Upang matugunan ang matinding siksikan, isinusulong umano ng kawanihan ang nasa 20 proyekto sa buong bansa na makapagbibigay ng karagdagang espasyo para sa 20,000 PDL.

Ani BuCor, sa pamamagitan raw ng pagpapaupa sa pamosong lupain, mananatili sa pamahalaan ang pagmamay-ari ng NBP habang ginagamit ang malaking commercial revenue potential nito upang pondohan ang modernisasyon at pagpapaluwag ng mga bilangguan sa bansa.

(COURTESY: Senate of the Philippines)

Kinumpirma ng isang kinatawan mula sa Bank of the Philippine Islands (BPI) na mayroong P40.65-million joint time deposit account sina Vice President Sara Duterte at former President Rodrigo Duterte.

Inilahad ni BPI Central Manila Branches Division Head Marwin Galvez ngayong araw, October 7, sa impeachment trial proceedings na binuksan ang nasabing account sa ilalim ng pangalan ng mag-ama noong January 22, 2010 sa BPI Julia Vargas branch.

Noong binuksan ang account, isiniwalat ni Galvez na mayroon itong principal amount na P40.65 million at na-renew ito nang 12 beses kaya lumobo ang pera sa mahigit P41.7 million.

Huling beses umano na-renew ang time deposit certificate noong February 11, 2011.

Ayon kay Galvez, “If a time deposit certificate matures and is no longer renewed, proceeds of the matured time deposit is credited to the settlement account.”

Dagdag nito, sa settlement account ng mag-ama sa BPI Julia Vargas branch pumasok ang mahigit P41 million na matured amount sa pamamagitan ng isang credit memo noong March 9, 2011.

Pinambili umano ito ng manager’s check noong araw din na ‘yon.

“You can say that it’s [manager’s check] as good as cash,” ani Galvez.

Matatandaang inakusahan ni dating Sen. Antonio Trillanes IV na may hindi idineklarang BPI Julia Vargas branch account sa SALN ang noo’y presidential candidate Rodrigo Duterte na naglalaman ng higit P200 million.

Una itong pinabulaanan ni Digong pero kalauna’y inamin na may account siya sa BPI Julia Vargas branch na naglalaman ng hindi aabot sa isang milyon.

Mga kinatawan ng iba’t ibang bangko ang tumestigo ngayong araw sa impeachment court sa kabila ng patuloy na pagdinig sa Article II ng Articles of Impeachment tungkol sa alegasyon ng pagtataglay ng unexplained wealth ni VP Sara.

Nagpiyansa si Batangas 1st District Rep. Leandro Leviste sa pamamagitan ng isang kinatawan kaugnay ng inilabas na warrant of arrest laban sa kanya para sa paglabag sa Public Service Act, ayon sa National Bureau of Investigation o NBI.

Batay sa kautusan ng Makati City Regional Trial Court (RTC) Branch 235 na inilabas noong Oktubre 5, 2026, itinakda ni Presiding Judge Ricardo Aglugub Moldez II ang piyansa sa halagang P72,000 para sa pansamantalang kalayaan ng mambabatas. Si Leviste ay sinampahan ng kaso dahil sa umano’y paglabag sa Section 25 ng Commonwealth Act No. 146, na inamyendahan ng Republic Act No. 11659, na nagpaparusa sa mga public utility na nabibigong tumupad sa kanilang mga obligasyon.

Kinumpirma ni NBI Director Melvin Matibag na nakatanggap sila ng abiso mula sa korte na nagpapatunay na nagbayad ng cash bail si Leviste gayundin ang mga co-accused nito.

“Nakatanggap kami ng order mula sa korte na nag-cash bail siya. May pinadalang representative including mga co-accused niya. So technically, nasa ilalim na siya ng hurisdiksyon ng RTC Court ng Makati,” pahayag ni Matibag, na sinabing maging siya ay nagtaka noong una kung paano nakapagpiyansa ang mambabatas gayong nasa labas ito ng bansa.

Nakatakda ang arraignment o pagbasa ng sakdal kay Leviste sa Oktubre 26. Gayunpaman, nagbabala ang NBI chief na hindi na maaaring gumamit ng kinatawan ang opisyal para rito at kailangan na nitong umuwi ng Pilipinas.

“He has to attend the arraignment on Oct. 26. Otherwise, he will be issued a bench warrant na hindi siya dumalo kasi personal na ‘yan,” babala ni Matibag.

Idinagdag pa ng direktor na kung mabibigo si Leviste na humarap sa korte sa nasabing petsa, magpapalabas muli ng bagong warrant of arrest laban sa kanya at maaari na siyang ituring bilang isang pugante (fugitive from justice).

Ang kinakaharap na kasong kriminal at inilabas na arrest warrant ay sumunod sa malaking isyung kinasangkutan ng kumpanya ni Leviste sa sektor ng enerhiya. Matatandaang pinatawan ng Department of Energy (DOE) ng P24-bilyong multa ang kanyang kumpanya matapos umano itong mabigong i-deliver ang napagkasunduang 12,000 megawatts ng suplay ng kuryente. - ULAT NI PAOLO BARCELON

Agad na sinagot ni Reina Mercedes, Isabela Vice Mayor Harold Respicio ang hamon ni Interior and Local Government Secretary Jonvic Remulla na magpa-drug test matapos sabihin ng kalihim na tila wala sa tamang pag-iisip ang bise alkalde.

“Ipapa-drug test ko muna. Parang wala sa sarili eh. Ayun lang. I advise him we will give him a drug test kasi mukhang adik eh ‘yung asal niya eh,” pahayag ni Remulla sa kalagitnaan ng isang panayam.

“Meron bang normal na vice mayor na ganun? Parang wala sa sarili eh, parang hindi halal,” dagdag pa ni Remulla.

Ilang oras lamang matapos hamunin ng kalihim - kumasa kaagad si Respicio sa kalagitnaan ng kanyang interview sa At the Forefront ng Bilyonaryo News Channel.

“Sabi niya mukha daw akong nagdru-drugs at dapat daw akong ipa-drug test. Secretary Jonvic, let’s go now! Today! Punta na tayo sa St. Lukes, samahan mo ako,” hamon niya sa kalihim, habang nakasalang sa panayam kasama si Atty. Karen Jimeno.

Pasado ala-una ng hapon, nag-post si Respicio ng larawan ng resibo ng drug test na kanyang kinuha.

Resbak niya sa kalihim: “Jonvic, refund mko.”

Idinagdag pa ng kalihim na iniimbestigahan na rin ang umano’y pambabastos ni Respicio sa isang pulis na nakatayo lamang habang sinisigawan nito, subalit ipinaubaya muna niya ang paghawak sa isyu kay Isabela Governor Rodolfo Albano III.

Sa kabila nito, pinanindigan ng bise alkalde ang naging pagwawala at iginiit na mas nararapat parusahan ang mga opisyal na gumagawa ng katiwalian at umaabuso sa kanilang bayan.

“Makikita naman nila ang lahat nangyari sa live. Parusahan nila ako. Pero ang gusto ko rin mangyari parusahan nila ang nagnanakaw sa bayan namin at ang nangha-harass ng tubig o farmers kasi mas mabigat ang parusa doon,” giit ni Respicio.

Nag-ugat ang bardagulan ng dalawang opisyal ng gobyerno matapos mag-viral ang paninigaw ni Respicio sa kalagitnaan ng isang Sangguniang Bayan session sa Reina Mercedes.

(COURTESY: Facebook/Supreme Court)

Hiniling ng PDP-Laban sa Korte Suprema na ipawalang-bisa ang naging resolusyon ng Senate Impeachment Court na nagpapababa sa bilang ng boto na kailangan upang ma-convict si Vice President Sara Duterte.

Sa inihain nilang Petition for Certiorari and Prohibittion noong Oktubre 6, kinuwestiyon ng mga petitioner ang pinal na proklamasyon ng Impeachment Court noong Setyembre 23.

Sa nasabing pagdinig, nagpasya ang Senado—sa pamamagitan ng 13-1 na boto, kung saan anim na senador-hukom ang hindi nakilahok—na ang kinakailangang two-thirds majority para sa conviction ay babasehin na lamang sa bilang ng mga senador na itinuturing na “ligal at pisikal na nakakalahok” (legally and factually capable of participating) sa proseso.

Binaligtad ng nasabing proklamasyon ng Impeachment Court ang orihinal na kautusan ng Presiding Officer noong Hulyo 6 na nagtatakda sa eksaktong 16 na boto bilang basehan. Sa ilalim ng Rule XXI ng Senate impeachment rules, idinekl

ara ng hukuman na ang bagong threshold na ito ang magsisilbing “controlling ruling” o pinal na panuntunan para sa nalalabing bahagi ng paglilitis, at iginiit na ang pinal na boto sa anumang artikulo ng impeachment ay hindi na maaaring ipa-reconsider.

Sa kabilang banda, iginiit ng mga petitioner, sa pangunguna nina Senator Robinhood Padilla at Senator Bong Go, na ang basehan ng bilang ay hindi dapat ibinababa o natitinag batay sa attendance, kundi nakapako sa itinakda ng Saligang Batas.

“This case is not about whether the Vice President should be convicted or acquitted,” saad ng petitioners sa isang pahayang na inilabas ng kanilang legal counsel na si Atty, Israelito Torreon.

“It is about the number the Constitution requires before any conviction can lawfully be rendered. The Constitution says two-thirds of all the Members of the Senate. With twenty-four Senators, that is sixteen,” dagdag pa ng petitioners,

Nauna nang ibinasura ng Korte Suprema ang tatlong petisyon laban sa kaparehong resolusyon noong Setyembre 30 dahil sa procedural grounds, tulad ng kawalan ng legal standing at pagiging pre-mature. Ngunit nilinaw nina Padilla at Go na magkaiba ang kalikasan ng kanilang petisyon dahil inihain ito ng mismong mga kasalukuyang senador-hukom, kung saan ang kanilang sariling boto at posisyon ay direktang apektado sakaling ibawas sila sa pangkalahatang bilang.

Pinangalanan naman bilang mga respondent ang Senado na tumatayong Impeachment Court, si Senate President Francis Escudero bilang Presiding Officer, at ang Kamara de Representantes. Kalakip sa petisyon ang hiling para sa Status Quo Ante Order at/o Temporary Restraining Order upang pansamantalang patigilin ang pagpapatupad ng bagong panuntunan habang dinidinig ang kaso.

Tikom ang bibig ni Information and Communications Technology chief Henry Aguda kung siya ba ay nagresign o sinibak ng Malacanang, gaya ng mga kumalat na ulat sa social media.

Ito ay matapos lumabas ang ulat Martes ng gabi, October 6, na siya ay nag-resign umano sa pwesto.

Kinabukasan, October 6, lumabas ang isang ulat na diumano’y “sinibak” siya ni First Lady Liza Araneta-Marcos.

Ayon kay Palace Press Officer Usec. Claire Castro, tuloy lang daw ang trabaho ni Aguda sa DICT at walang balitang siya ay papalitan o sinibak ng sinuman sa Malacanang.

Sa pahayag naman ni Aguda, sinabi niyang nagsisilbi siya “at the pleasure of the President” at naka-focus daw siya sa kanyang mga responsibilidad sa ahensya.

“At this time, I remain focused on carrying out my responsibilities and ensuring the continuity of the Department’s work. In particular, as the Philippines hosts ASEAN this year, it is important that DICT continues to effectively fulfill its role in advancing our regional engagements on technology and innovation, including the ASEAN AI MSME event this week,” ani Aguda.

2025 nang italaga si Aguda bilang hepe ng DICT at ito na ang pangatlong beses na nasangkot ang kanyang pangalan sa mga bali-balitang balasahan sa gabinete.

Kamakailan lang, tumindi ang panawagan ng netizens na magbitiw sa pwesto si Aguda at si Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC) head Usec. Renato “Aboy” Paraiso dahil sa abalang idinulot ng ipinatupad na blocking sa Discord na siyang kinondena ng netizens, gamers, at freelancers sa bansa.